Nederland heeft het AI-talent. Waarom kiezen we niet?

Nederland heeft het AI-talent, maar bedrijven durven nog te weinig te kiezen. Er is de hoogste dichtheid aan AI-professionals van Europa, er is geld en er is kennis, en toch blijven AI-plannen vaak hangen in pilots. Het verschil zit volgens mij niet in techniek of talent, maar in de keuze wie eigenaar wordt en wat je als eerste gaat bouwen.

Waarom blijven AI-plannen hangen?

Als ik met bedrijven in Nederland spreek, hoor ik al maanden dezelfde zin: "we moeten iets met AI." Zonder richting, zonder plan, zonder iemand die eigenaar is. Ik spreek developers die zelf maar een werkgroep starten, omdat het management wel roept dat er iets moet gebeuren maar niet kiest wat.

Bijna elk bedrijf heeft inmiddels AI-plannen. Licenties zijn gekocht, er is een pilot gedraaid en iemand heeft een demo gegeven waar het management enthousiast van werd. En dan blijft het staan. Niemand zegt nee, maar niemand zegt ook echt ja. De pilot verhuist naar een map op de gedeelde schijf en het onderwerp komt een kwartaal later terug op de agenda, met dezelfde vragen.

Is er in Nederland genoeg AI-talent?

Het gekke is dat dit niet aan het talent ligt. Nederland heeft de hoogste dichtheid aan AI-professionals van Europa. Er zijn ruim 840 AI-startups. Vorig jaar ging er 1,8 miljard aan durfkapitaal naar de sector, ruim de helft meer dan twee jaar eerder. En er zijn prachtige startups die vooraan staan in de race.

Tegelijk staan er zo'n 12.400 AI-vacatures open en zegt bijna driekwart van de bedrijven geen goede mensen te kunnen vinden. Dat lijkt tegenstrijdig, maar ik zie het in de praktijk elke week. We hebben de mensen, het geld en de kennis, en toch lijken we achter te lopen. Een deel van die vacatures blijft open omdat bedrijven niet scherp hebben wat de rol moet opleveren. Daar schreef ik eerder over in geen tekort aan engineers, wel aan bedrijven die weten wat ze vragen. Als je zelf nog niet hebt gekozen wat je met AI wilt, is het ook lastig om de juiste AI-engineer te werven.

Waarom durven Nederlandse bedrijven niet te kiezen?

Mijn conclusie is dat het verschil zit in durven kiezen. In Nederland wordt er veel vergaderd over AI. Wat er minder gebeurt, is dat iemand een richting bepaalt en dat er vervolgens gebouwd wordt.

Ik begrijp waar dat vandaan komt. We hebben in Nederland een cultuur van overleg en draagvlak, en dat heeft ons veel goeds gebracht. Niet elke snelle beslissing is een goede. Maar bij een technologie die zo snel verandert, kost lang wachten ook iets. Elk kwartaal dat een pilot in de la ligt, is een kwartaal waarin je engineers niet leren hoe het in jullie eigen omgeving werkt. Die kennis kun je later niet inkopen met een licentie, die moet je team zelf opbouwen.

Zijn het AI-vragen of engineeringvragen?

Wat me opvalt als ik doorvraag waarom het blijft hangen: het ligt zelden aan de techniek. Het ligt aan alles eromheen. Wie reviewt de output? Waar staan de afspraken? Wat doe je met code die bijna goed is? Wie is eigenaar als het misgaat in productie?

Dat zijn geen AI-vragen. Dat zijn engineeringvragen, en daar hebben ervaren engineers juist veel verstand van. Code reviews, eigenaarschap, afspraken over kwaliteit en een plan voor als iets omvalt: dat doen goede teams al jaren. AI verandert vooral de hoeveelheid output die door dat proces moet. In AI schrijft 90 procent van de code. Wat doet de engineer dan nog? ga ik dieper in op wat dat betekent voor de rol van de engineer.

Precies om die stap ging het eerste live event van FutureProofEngineers: van AI-plannen naar een werkende AI-workflow. Geen leverancier met slides, maar ervaren engineers die onderling vertelden wat bij hen wel en niet werkte. Het is de stap waar ik de meeste teams zie vastlopen. Plannen genoeg, tools genoeg, maar er dagelijks echt mee werken blijft hangen. Wat er in die gesprekken naar boven kwam, lees je in wat zeventig engineers echt bespreken als het over AI gaat.

Wat betekent dit voor het werven van AI-engineers?

De engineers die ik spreek, zijn er klaar voor. Ze experimenteren al, vaak in die zelfgestarte werkgroep of in hun eigen tijd. Ze wachten alleen op iemand die de knoop doorhakt.

Voor werkgevers zit daar een wervingsvraag in. Engineers die met AI aan de slag willen, zoeken een werkgever waar dat ook echt kan. Als je in gesprekken met kandidaten alleen kunt vertellen dat jullie "iets met AI gaan doen", zullen ze kritisch doorvragen. En terecht. Een bedrijf dat kan uitleggen welke keuze het gemaakt heeft, wie eigenaar is en hoe de werkwijze eruitziet, is voor die mensen een stuk aantrekkelijker.

Andersom werkt het ook. Een keuze maken helpt je om de juiste mensen aan te trekken, want je weet ineens welk profiel je zoekt. Iemand die een bestaand proces met AI moet verbeteren, is een ander type engineer dan iemand die een nieuw product moet neerzetten. Wie dat verschil in de vacature en in het gesprek helder maakt, trekt kandidaten die er ook echt bij passen.

Hoe begin je met AI in je engineeringteam?

Je hoeft geen grote strategie te hebben om te beginnen. Wat volgens mij helpt, is één keuze: één proces, één team, één eigenaar. Concreet ziet dat er zo uit:

1. Kies één proces waar je team nu al veel tijd in steekt en waar AI een duidelijke rol kan spelen.
2. Wijs één team en één eigenaar aan die verantwoordelijk is voor het resultaat, niet een werkgroep zonder mandaat.
3. Spreek af wie de output beoordeelt en wat er gebeurt als iets bijna goed is.
4. Geef de engineers die al aan het experimenteren zijn de ruimte en het mandaat om het in productie te brengen.
5. Leer van wat er misgaat, want dat gaat het, en leg vast wat je daarvan meeneemt naar het volgende proces.

Dat is minder spannend dan een grote AI-visie. Maar het is wel het verschil tussen erover praten en het doen. En het levert je iets op wat je in een sollicitatiegesprek kunt laten zien: een team dat al werkt met AI, in plaats van een plan dat nog op de plank ligt.

Ben je zelf engineer en zoek je een plek waar wél gekozen wordt? Kijk dan bij de openstaande vacatures of stuur je cv via de pagina voor kandidaten.

Sparren over jullie situatie?

Herken je dit binnen jouw organisatie? Misschien zit je midden in die fase waarin de pilot klaar is, maar niemand de volgende stap zet. Of je zoekt een engineer die die stap kan trekken, maar je weet nog niet precies welk profiel daarbij hoort. Op de pagina AI engineer werven lees je hoe ik daarbij help, en via contact plan je eenvoudig een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Ik ben vooral benieuwd naar jouw ervaring: wordt er bij jullie gekozen, of vooral vergaderd?